9. Sınıf Dil ve Anlatım Cevapları Ada Yayınları

More
4 years 11 months ago #1187 by saim
SAYFA 87
4. ETKİNLİK:

a. Metindeki eş anlamlı, eş sesli, zıt ve yakın anlamlı kelimeleri belirleyiniz. Bu kelimelerin metne ne kazandırdığını tartışınız. Ulaştığınız sonucu sözlü olarak ifade ediniz.


Eş anlamı olan kelimeler:

nefes (soluk)
kalp (yürek)
duymak (işitmek - hissetmek)
yâr (sevgili)
vücut (beden)
kenar (kıyı, köşe)

Metinde zıt anlamlı biçimleri olan kelimeler:
gece (gündüz)
aldı (verdi)
eğildi (kalktı)

Metinde eş sesli özelliği olan kelimeler:
yol (türü isim) /yol- (fiil)
al- (fiil) /al
uç / uç-
dal /dal-

b. Ünlülerinde düzeltme işareti bulunan "hâlâ" ve "kâr" kelimeleriyle, "hala" ve "kar" kelimeleri arasında anlam farkı vardır. Bu kelimelerin arasında eş seslilik özelliği yoktur. Yukarıdaki şiirde, bunun örneği olan kelimeyi işaretleyerek belirtiniz.
Metinde sevgili anlamındaki yâr kelimesi düzeltme işaretiyle kullanılır. Uçurum anlamındaki "yar" kelimesinde düzeltme işareti yoktur. Bu sözcükler eş sesli değildir.

DEVAMI

Please Giriş or Create an account to join the conversation.

More
4 years 10 months ago - 4 years 10 months ago #1208 by saim
HAZIRLIK
1. “Kelime grubu” kavramının anlamını söyleyiniz.

Bir varlığı, bir kavramı, bir hareketi, bir durumu daha açık bir şekilde ifade etmek üzere, birden fazla sözcükle meydan getirilen ve belli kurallar içinde yan yana kullanılan sözcük topluluğuna kelime grubu denir.

2. Bir durumu, bir olayı anlatmak için birden fazla kelimeyi birleştirip kelime grupları oluşturulmasının nedeni ne olabilir? Düşüncelerinizi sözlü olarak ifade ediniz.
Kelime grupları bir duyguyu, düşünceyi veya olayı birden fazla kelimeyle ifade eder. Birden fazla kelimenin kullanılması kelimeler arasındaki yapısal ve anlamsal bütünlükle ilgilidir. Örneğin ikilemeler, tamlamalar, deyimler, sayılar birden fazla kelimeden oluşur ve bunlar bütün oluşturur ve bölünemez

3. Deyimleri, konuşmalarımızda sıklıkla kullanmamızın nedenini açıklayınız.

Konuşmamıza canlılık ve etkileyicilik kazandırmak için sıklıkla deyimlere başvururuz.

DİĞER SAYFALAR: 9. Sınıf Dil ve Anlatım Cevapları ADA Yayınevi 2014-2015
9. Sınıf Dil ve Anlatım Cevapları 2 ADA Yayınevi 2014-2015
Last edit: 4 years 10 months ago by saim.

Please Giriş or Create an account to join the conversation.

More
4 years 10 months ago #1209 by saim
1. ETKİNLİK
a. Metinden alınan aşağıdaki cümlelerde koyu yazılan kelime gruplarını inceleyiniz.

• Delikanlı, adamın gözlerinin içinde titreyen çocuk yüzünün durgunlaştığını, ezilip büzüldüğünü görünce “Peki, hemşerim.” dedi.
• Evlerin pencerelerindeki perdeler pembe ve sıcak bir aydınlıkla sokağa meydan okuyordu.
• "ezilip büzüldüğünü" kelimeleri “deyim grubu ve fiilimsi grubudur”; "meydan okuyordu" kelimeleri ise deyim grubu ve birleşik fiil grubudur.

Aşağıdaki soruları, yukarıdaki cümlelerde koyu yazılan kelime gruplarından hareketle cevaplayınız.
I. Deyimlerin çoğunluğunda kelimeler gerçek anlamından çıkarak mecaz anlam kazanır. Bazı deyimlerde ise kelimeler gerçek anlamlarından çıkmaz. Yukarıdaki cümlelerde bulunan koyu yazılmış kelime grupları gerçek anlamıyla mı yoksa mecaz anlamıyla mı kullanılmıştır? Açıklayınız.
Koyu yazılan deyimler gerçek anlamlarından koparak mecaz anlam kazanmışlardır.

II. Bu kelime gruplarının kalıplaşmış söz olarak kullanılıp kullanılmadıklarını söyleyiniz.
Bu kelime grupları kalıplaşmış birer söz olarak kullanılır.

III. Bu kelime gruplarında kelimelerin yerleri değiştirilebilir mi? Kelimelerden birinin atılıp atılamayacağını belirtiniz.
Deyimlerde kelimelerin yeri değiştirilemez; bir kelime atılarak yerine eş anlamlısı bile olsa başka bir kelime getirilemez.
IV. Bu kelime gruplarına “Kısa, özlü ve etkili anlatımlardır.” denilebilir mi? Söyleyiniz.
Deyimler kısa özlü ve etkili bir anlatım özelliğine sahiptir.
V. Cümle şeklinde olan deyimler de bulunmaktadır. Örnek cümlelerdeki koyu yazılı kelimelerin cümle şeklinde mi, kelime grubu şeklinde mi olduğunu belirtiniz.
Cümle biçiminde olan deyimlerde vardır. Kitapta koyu renkle verilen deyimler kelime grubu biçimdedir.
VI. Yukarıdaki cümlelerde bulunan deyimlerin, cümlelerin hangi ögesini oluşturduklarını söyleyiniz.
"Ezilip büzüldüğünü" deyimi zarf tümleci içinde yer almaktadır. "Meydan okuyordu" deyimi yüklem görevindedir.
VII. Yukarıdaki birinci cümlede bulunan deyimin anlatılan kişinin özelliğini, psikolojisini veya özel durumunu yansıtıp yansıtmadığını açıklayınız.
"Ezilip büzüldüğünü" deyimi anlatılan kişinin psikolojik özelliğini yansıtıyor.
VIII. İkinci cümledeki deyimin perdelerle ilgili hangi durumu yansıttığını söyleyiniz.
."Meydan okuyordu" deyimi perdelerin insana sıcaklık ve aydınlık hissini verdiğini anlatmak için kullanılmıştır.

• Okuduğunuz metnin ilk dört paragrafında bulunan deyimlerin altını çiziniz.
• İlk dört paragraftaki deyimler
Bir tutam, tersine gitmek, kazık gibi bakmak, alay etmek


• Yaptığınız inceleme sonuçlarından yararlanarak deyimlerin özelliklerini aşağıya sıralayınız.


DİĞER SAYFALAR: 9. Sınıf Dil ve Anlatım Cevapları ADA Yayınevi 2014-2015
9. Sınıf Dil ve Anlatım Cevapları 2 ADA Yayınevi 2014-2015

Please Giriş or Create an account to join the conversation.

More
4 years 10 months ago #1210 by saim
b. Konuşurken ve yazarken deyimlere niçin ihtiyaç duyulduğunu tartışınız. Ulaştığınız sonucu sözlü olarak ifade ediniz.
Konuşurken ve yazarken deyimleri kullanarak anlatımımızı daha etkili ve akıcı hale getiririz.
c. Cümlede deyimlerin kullanılma nedenlerini tartışınız. Ulaştığınız sonucu söyleyiniz.
ç. Ömer Seyfettin’in “Başını Vermeyen Şehit” adlı hikâyesini özetleyiniz. Yazarın, bu hikâyeye ad verirken hangi deyimden yararlandığını belirtiniz. Bu örnekten yararlanarak deyimlerle toplumsal kültür arasındaki ilişkiyi açıklayınız.

d. Deyimlerin dilimizde nasıl bir işlevi olduğunu tartışınız. Ulaşılan sonucu sözlü olarak ifade ediniz.

2. ETKİNLİK
a. “Yazıcıya söylerim sana iyi bir oda verir, gıcır gıcır çarşaflar getirir.”
Yukarıdaki cümlede koyu yazılmış kelime grubunun oluşumunu (eş anlamlı, zıt anlamlı veya yansıma kelimeler) açıklayınız.
“Gıcır gıcır” sözcükleri ikilemedir. Yansıma sözcüklerin tekrarıyla oluşmuştur.
b. Aşağıdaki cümlelerde bulunan ikilemelerin altını çiziniz. Bu kelime gruplarının oluşum şekillerini yanlarındaki boş bırakılan yerlere yazınız.
• Eş dost güzel bir akşam yemeği yiyelim. ( Yakın anlamlı kelimelerle kurulmuş)
• İyi kötü elimizdeki işi bitirdik. (Karşıt anlamlı kelimelerle kurulmuş. )
• Yırtık pırtık ayakkabısıyla gelmişti Osman. (Biri anlamlı, biri anlamsız kelimelerle kurulmuş. )
• Tuna Nehri gürül gürül akıyordu yamaçlardan. ( Yansıma kelimelerle kurulmuş. )
• Ağır ağır çıkacaksın bu merdivenlerden. (Aynı kelimenin tekrarıyla kurulmuş.)
• Kâğıtlar, çantamda ecüş bücüş olmuş. (İki anlamsız kelimeyle kurulmuş. )

c. İkilemelerin arasına noktalama işareti koyulup koyulamayacağını söyleyiniz.
İkilemelerin arasına noktalama işareti konmaz.
ç. İkilemelerin cümlede kullanılma nedenlerini tartışınız. Ulaştığınız sonuçtan hareketle ikilemelerin hangi amaçla kullanıldığını belirten aşağıdaki seçeneklerden doğru seçeneği işaretleyiniz.
Anlamı pekiştirip güçlendirme X
Anlamı zenginleştirme X
Anlamı çekici kılmak ya da değişik anlam ilgileri oluşturmak X

1. “Pıtpıt, çayı getirdi.’ cümlesinde özel isim olarak kullanılan kelimenin türünü söyleyiniz. Bu kelimeyle; “Arılar kovanların etrafında vızır vızır dolaşıyor.” cümlesindeki altı çizili kelime grubunun benzer yönlerini söyleyiniz. Bu kelime gruplarının cümlede kullanılma nedenini açıklayınız.

Pıtpıt" ve "vızır vızır" ikilemeleri yansıma kelimelerle oluşmuştur. Bu kelimeler cümlede seslerin çağrışımından yola çıkılarak belli bir anlam ifade etmek üzere kullanılmıştır.


DİĞER SAYFALAR: 9. Sınıf Dil ve Anlatım Cevapları ADA Yayınevi 2014-2015
9. Sınıf Dil ve Anlatım Cevapları 2 ADA Yayınevi 2014-2015

Please Giriş or Create an account to join the conversation.

More
4 years 10 months ago - 4 years 10 months ago #1211 by saim
a. Yaptığınız incelemeden yararlanarak isim tamlamalarının oluşumlarını açıklayınız. Metinden başka isim tamlamaları örneği bulunuz. Yapılarını inceleyiniz.
İSİM TAMLAMALARI HAKKINDA BİLGİ
Metinden belirtili isim tamlamalarına örnekler:
kaşlarının solu, insanların tersi, koltuklarının altı, delikanlının gözleri, delikanlının bedeni, gökyüzünün ortası

Metinden belirtisiz isim tamlamalarına örnekler:
kırlangıç kanatları, güz akşamı, akşam başlangıcı, soba boruları, güz yelleri, ak­şam bulutları

Metinden zincirleme isim tamlamalarına örnekler:
akşam başlangıcının esmerliği

c)İncelediğiniz örneklerden hareketle isim tamlamalarını gruplandırınız. Tespitlerinizi aşağıdaki şemaya yazınız.


ç. İsim tamlamaları cümlede sözcükler arasında “aitlik, ilgililik” anlamı kurarak isimlerin birlikte kullanılmalarını sağlar.

1. ETKİNLİK


Yukarıdaki tamlamalardan ilkinde sıfat olan kelime, ismin hangi özelliğini belirtmektedir? İkinci tamlamada ise sıfat olan kelimeyle ismin hangi yönü vurgulanmaktadır?
• "kalın" sıfatı ismin niteliğini "birkaç" sıfatı ıse ismin sayı bakımından belirsizliğini ifade etmektedir. “Kalın dudak” sıfat tamlamasında “kalın” sözcüğü niteleme sıfatıdır. “Birkaç çocuk” sıfat tamlamasında “birkaç” sözcüğü belgisiz sıfattır.

Yaptığınız incelemeden yararlanarak sıfat tamlamalarının oluşumunu açıklayınız.


4. ETKİNLİK:
A) Aşağıdaki sıfat tamlamalarını inceleyiniz.




DİĞER SAYFALAR: 9. Sınıf Dil ve Anlatım Cevapları ADA Yayınevi 12-89. Sayfalar - 2014-2015
9. Sınıf Dil ve Anlatım Cevapları 2 ADA Yayınevi 90. ve sonraki sayfalar - 2014-2015
Last edit: 4 years 10 months ago by saim.

Please Giriş or Create an account to join the conversation.

Time to create page: 0.985 seconds
Powered by Kunena Forum