Coğrafya Terimleri Sözlüğü

Search for glossary terms (regular expression allowed)
Term Definition
Haliç

  Denize ulaşan akarsulardan bazılarının ağzında gel - git etkisiyle oluşan huni biçimindeki girinti.

Hammadde

  Bir eşyanın ya da malın yapımı için gerekli temel madde. Örnek pamuk, dokuma endüstrisinin; demir cevheri, demir - çelik endüstrisinin hammaddeleridir.

Hara

  At beslenen çiftlik.

Harita

  Dünya'nın bütününün ya da bir bölümünün kuşbakışı görünümünün belli bir oranda küçültülerek düzleme aktarılmış şekline harita denir. Bir çizimin harita özelliği taşıyabilmesi için; - Kuşbakışı görünüme göre çizilmesi,

Harita Anahtarı (Lejant)

  Haritada kullanılan özel işaretlerin ne anlama geldiğini gösteren bölümdür. Her haritanın kullanım amacına göre farklı işaretler kullanılır.

Harita Ölçeği

  Harita üzerinde belli iki nokta arasındaki uzunluğun, yeryüzündeki aynı noktalar arasındaki uzunluğa oranıdır. Diğer bir deyişle, gerçek uzunlukları harita üzerine aktarırken kullanılan küçültme oranıdır. Örneğin : Boğaz Köprüsü'nün gerçekte 1074 m olan iki ayağı arası uzaklık, ölçeği bilinmeyen bir haritada yaklaşık 0.5 cm gösterilmiştir. Haritanın ölçeğini bulmak için harita üzerindeki uzunluğu gerçek uzunluğa oranlarız. Buna göre haritanın ölçeği yaklaşık 1/200.000'dir.

Hava küre

  Dünyamızı kuşatan ve gazlardan oluşan küre. Atmosfer.

Havza

  1) Akarsuların su toplama alanı (akarsu havzası), 2) Bir deniz veya göle dökülen akarsuların toplam alanı (Karadeniz havzası), 3) Etrafı yüksek alanlarla çevrili olan çanak şeklindeki saha (Gediz çökütü havzası) 4) Tortulanma olayının çukurluk, birikme havzas.

Heyelan

  Toprağın, taşların ve tabakaların bulundukları yerlerden aşağılara doğru kayması ya da düşmesine toprak kayması ve göçmesi denir. Ülkemizde bu olayların tümüne birden heyelan adı verilir. Yerçekimi, yamaç zemin yapısı, eğim ve yağış koşulları heyelana neden olan etmenlerdir.

Heyelin

  Bir dağı, tepinin ya da yamacın bir kısmının yer değiştirmesi. Yamaçların çok dik olması, bol yağışlar, hızlı kar erimesi ve su alınca kaygınlaşan kayatürleri heyelanların meydana gelmesine yol açan başlıca sebeplerdir. Eğer kayan kısım yalnız topraktan oluşursa, buna toprak kayması denir.

Heyelin gölü

  Toprak kayması sonucu oluşan çukurlarda suların birikmesi ile meydana gelen göl.

Hidroelektrik

  Akarsulardan ve çağlayanlardan elde edilen elektrik enerjisi. Buralarda kurulan santrallerde yüksekten düşen suyun gücü türbinler vasitesiyle elektrik enerjisine dönüşür.

Hidrografya Haritaları

  Bir bölgenin su potansiyeli (akarsular, göller, yeraltı suları, kaynaklar) hakkında bilgi veren haritalardır. Bu haritalar yardımıyla akarsuların drenaj tipi, akım miktarı, kanallar, göl sularının özellikleri, yeraltı sularının türü, kaynakların türü sayısı ve verimlilik derecesi hakkında bilgi edinilir.

Hidroloji

  Suyun özelliklerini inceleyen bilim dalına hidroloji denir.

Hidrosfer

  Yer kabuğunun çukur yerlerini dolduran suların (denizlerin, göllerin, okyasunsalır) tümüne verilen ad. Su küre.