Coğrafya Terimleri Sözlüğü

Search for glossary terms (regular expression allowed)
Term Definition
Absorbsiyon

  Soğurmak. Işık veya ısının başka bir cisim içinden geçerken bir kısmının emilmesi, alıkonulması.

Açık Havza

  Sularını denize ulaştırabilen havzalara açık havza denir

Açısal Hız

  Dairesel hareket yapan Dünya üzerindeki bir noktanın birim zamanda oluşturduğu dönüş açısıdır. Dünya, ekseni çevresindeki hareketi sırasında 4 dakikada 1 derecelik, 1 saatte 15 derecelik, 24 saatte 360 derecelik dönüş yapar. Açısal hız, dünya üzerindeki her noktada aynıdır.

Adyabatik ısınma

  Bir dağı aşan hava kütlesinin sıkışma sonucunda ısınması. Böyle bir hava kütlesi her 100 maçaldığında 1° C ısınır.

Afet

  Can ve mal kaybına yol açan olaylar. Bunların çoğu doğaldır. Çığ, deprem gibi. Ayrıca yangın gibi insandan kaynaklanan afetlerde vardır.

Ağıl

  Hayvanların barındığı, çevresi taş veya ahşap ile çevrili yerlere ağıl adı verilmektedir. Ağıllar zamanla nüfusun artmasına bağlı olarak sürekli yerleşme haline gelebilir. Sürü sahipleri tarafından kurulan ağıllar kış mevsiminde hayvanların korunması amacıyla kullanılır.

Ahır hayvancılığı

  Hayvanların kapalı yerlerde (ahırlarda) kuru yemlerle beslenmesine dayalı olarak yapılan hayvancılık.

Akarsu

  Belirli bir kaynaktan doğan, yağmur ve kar suları ile beslenen ve arazinin eğimine göre akıp giden sulara akarsu denir.

Akarsu Akımı (Debisi)

  Akarsuyun herhangi bir kesitinden birim zamanda geçen su miktarına (m3) akım veya debi denir

Akarsu çığırı

  Akarsuyun başlangıcıyla, son bulduğu noktalar arasında kalan yer. Akarsuyun doğuş yeri yukarı çığırı, ağız kesimi aşağı çığırı oluşturur. İkisi arasında da orta çığır yer alır.

Akarsu havzası

  Ana akarsu ve ona bağlı kollara kavuşan yüzey sularının toplandığı su toplama alanı.

Akarsu Rejimi

  Akarsuyun akımının yıl içerisinde gösterdiği değişmelere rejim ya da akım düzeni denir.

Akifer

  Suların tutulduğu, toplandğı hazne.

Alçak enlemler

  Ekvator ile orta kuşak arasındaki enlemleri içerir.

Alizeler

  30° enlemlerinden (DYB) Ekvator’a (TAB) doğru esen rüzgarlardır. Dünya’nın ekseni çevresindeki hareketi nedeniyle sapmaya uğrayarak, Kuzey Yarım Küre’de kuzeydoğudan, Güney Yarım Küre’de güneydoğudan eserler. En düzenli ve sürekli esen rüzgarlardır. Okyanus akıntılarının yönlerini düzenlerler. Başlangıçta kuru olan bu rüzgarlar, deniz üzerinden aldıkları nemi Ekvator çevresine yağış olarak bırakırlar.